Światopogląd uczestników Świątyni Młodzieży Psychicznej stanowi wypadkową sześciu opisanych przeze mnie nurtów myślowych. Pod względem ideowym Świątynia jest ruchem z pogranicza kontestacji kulturowej i religijnej. Przypomina w tym inne ruchy typu New Age, ponieważ nie posiada doktryny ani spójnego systemu ideowego, który miałby być obowiązujący dla jej wyznawców. Rozmaite idee składające się na jej ideowy bricolage, stanowią indywidualny wkład jej uczestników, a przez to nie muszą być wcale spójne oraz mogą zmieniać się w czasie. Świątynia z zamysłem wyrzeka się ideologii na rzecz inspiracji ideowych pochodzących z różnych źródeł. Oczywiście, można tu mówić jedynie o wyrzeczeniu się zespołu obowiązujących w ramach jednej formacji idei, a nie ideologii jako takiej, ponieważ z socjologicznego punktu widzenia do utworzenia ideologii wystarczy nawet luźna wspólnota idei, która w przypadku Świątyni Młodzieży Psychicznej niewątpliwie istnieje. Co więcej, sądzę, że to właśnie wspólnota idei jest najsilniejszym spoiwem łączącym tę grupę jako całość, chociaż są to idee o dosyć dużym stopniu ogólności i małej dyrektywności.
Świątynia Młodzieży Psychicznej przedstawia się jako "organizacja zrzeszająca jednostki mające na celu odnowę i demistyfikację myśli religijnej" (http://astro.uchicago.edu/home/web/duvernoi/topy.html), z czego by można wnioskować, że jest to jeszcze jeden nowy ruch religijny, bliższy sekcie niźli kultowi, ponieważ roszczący sobie pretensję do ulepszania tradycyjnych systemów religijnych. Nic jednak bardziej błędnego, ponieważ już w tekście pod tytułem "O naturze T.O.P.Y." mówi się, że "drogi Świątyni różnią się od ścieżek innych grup okultystycznych, ponieważ jej idee i działania wyrażają się w wielości osób tworzących jej sieć. Największym darem, jaki jednostka może wnieść do Świątyni, jest jej indywidualna wiedza. Świątynia otwiera się na wszystko, co nowe, na tych wszystkich, którzy są odmienni oraz na to wszystko, co niezgłębione. Nie potrzebujemy autorytetu przeszłości, by czynić to, co robimy, ponieważ jesteśmy psychicznym badaczami teraźniejszości i wszelkie doświadczenia oraz zręczności odnajdują miejsce w naszym systemie. Największym niebezpieczeństwem, jakie dostrzegamy w tym współczesnym świecie, jest właśnie jednorodność, tłumienie energii twórczej i życia. A ci, którzy podporządkowują się strukturom wymyślonym w odległych czasach, w odmiennych warunkach, przeczą własnemu doświadczeniu życiowemu. Skłonni są negować naturalny bieg przemian, albowiem paraliżują ich Dogmaty" (http://www.irdg.com/mep/nni/topy0.-75.txt).
Jak już zdążyłem zauważyć, w światopoglądzie członków Świątyni Młodzieży Psychicznej olbrzymią rolę odgrywa wiara w wolność jednostek i istotę swobody wyboru przekonań. Z tej to przyczyny, Świątynia wzbrania się przed tworzeniem systemu dogmatycznego, ponieważ w jej ujęciu dogmaty oznaczają "narzucanie sobie przekonań uznawanych za prawdziwe, niezależnie od dowodów przeciwko nim wysuwanych". Uważa, że "takie niepodważalne "prawdy" służą jedynie zatajaniu prawdy i wykluczaniu jednostek, które znajdują się w konflikcie z prawem pisanym ich "wiary" (http://www.irdg.com/mep/nni/topy0.-75.txt). Świątynia przeciwstawia się dogmatom, na których zbudowane są autorytarne systemy religijne i ideologie, wpisując się tym samym w nurt myśli anarchicznej i antynomijnej, opierającej indywidualizm na buncie przeciwko tradycji.
Świątynia obiera za cel swoich ataków przede wszystkim uwewnętrznione mechanizmy kontroli, które sprawiają, że jednostki uzasadniają swoje działania bądź powstrzymują się od nich ze względu na ogólnie uznane wartości i normy zachowań. Zdaniem Świątyni, w toku procesów socjalizacyjnych ludzie oduczani są samodzielnego myślenia i podejmowania decyzji o własnym życiu. Odpowiedzialność za życie przenoszona jest na społeczeństwo, które może istnieć jedynie wtedy, gdy posiada mocno ugruntowane zaplecze metanarracyjne, czyli zespół niekwestionowanych norm i wartości. Świątynia uważa te normy za ograniczające swobodę ekspresji jednostek i uniemożliwiające im realizowanie własnych pragnień, co jej zdaniem stanowi główną przeszkodę na drodze do szczęśliwego i pełnego życia.
W podstawowym tekście Świątyni, jej fundamencie założycielskim, zwanym "Szarą Książeczką" czytamy:
"Panujące ortodoksje i dogmaty, uwarunkowane interpretacje życia uważają świat materialny za rzeczywistość, jednocześnie uzurpując sobie prawo do wyrażania ducha czy egzystencji. [...] Wszystkie panujące style kontroli i afiliacji, religijne i polityczne, opierają się na niekwestionowanej wierze i dogmacie, niepodważalnej akceptacji ich nienaruszalnego prawa do przejmowania profesjonalnej odpowiedzialności za nasze czyny. [...] Wciąż uczy się nas akceptować nasze doczesne życie jako samo w sobie beznadziejne, lecz podporządkowane wyższemu dobru . Jesteśmy wiecznie przyzwyczajani, zachęcani i zmuszani do samoograniczania się, do ograniczania swojej percepcji, do nie wykorzystywania swojego potencjału i doświadczenia. Uczy się nas ignorować istnienie naszych zmysłów. Zamiast doświadczać, mamy czuć się winni, kiedy tylko dane nam jest zasmakować wolności. Dobrowolna rezygnacja z odpowiedzialności za nasze życie i czyny jest jednym z największych wrogów naszych czasów" ("Grey Book", s. 7).
Według światopoglądu wyznawanego przez członków Świątyni, lęk przed śmiercią stanowi fundament założycielski każdej myśli religijnej. Ten lęk nie pozwala ludziom realizować swoich pragnień, jest źródłem licznych frustracji i sprawia, że jednostki rezygnują z podejmowania odpowiedzialności za własne życie, cedując ją na byty metafizyczne. W okultystycznym słownictwie Świątyni, "system kontroli" (a więc instytucje, w ramach których dokonuje się i jest podtrzymywana socjalizacja jednostek) karmi się niezrealizowaną energią seksualną jednostek. Świątynia powołuje się tutaj na Wilhelma Reicha, który twierdził że struktury mięśniowe w organizmie człowieka ulegają "opancerzowaniu", blokującemu swobodny przepływ energii życiowej wtedy, gdy tłumiona jest ludzka seksualność. Podaje również rozliczne okultystyczne interpretacje tego zjawiska.
Świątynia przeciwstawia dogmatom samo-refleksyjność. Jedynie nieustająca analiza własnych przekonań i postępków może służyć rozwojowi świadomości, która ex definitione jest świadomością krytyczną. Narodziny świadomości wyznacza bunt przeciwko zastanemu porządkowi wierzeń i zachowań. "Szara Książeczka" przedstawia to w następujący sposób:
"Dogmat wyklucza myślenie. Myślenie jest wrogiem Wiary (a zatem wrogiem Społeczeństwa). Ludzie odwodzeni są od indywidualnego myślenia, aby Wiara mogła pozostać nienaruszona, a Społeczeństwo zachowane. W ten sposób utrzymywane jest status quo, co jest bardzo na rękę tym, którzy mają interes w podtrzymywaniu Wiary i Dogmatów. W tej oto sieci oszustw spotykają się Religia i Polityka. Ludziom Władzy odpowiada kierowanie jednostek ku niegroźnym ścieżkom produkcji materiałów i usług, które są "owocne" dla społeczeństwa, dla "Wyższego Dobra". Innymi słowy, poświęcamy swój czas, a nasz czas jest naszym największym dobrem. Kiedy przyglądamy się swojej przeszłości, okazuje się on bezcenny. Ludzie pozwalają sobie kraść swój czas i uczą się produkować i konsumować miast tego, jak rozwijać swoje środowisko i idee. Polityka organizuje, religia wskazuje" ("Grey Book", s. 21-22).
Jeżeli życie ma być pełne i szczęśliwe, należy dokonać gruntownej auto- analizy i odkryć swoje prawdziwe pragnienia. Postulat ten Świątynia Młodzieży Psychicznej podejmuje za angielskim okultystą, Aleisterem Crowleyem, który przedmiotem praktyki magicznej czynił, po pierwsze, odkrycie prawdziwej Woli przez każdą jednostkę, po drugie, takie wykorzystanie sposobności życiowych, aby mogła być ona realizowana. Realizacji ukrytych pragnień ma służyć w Świątyni jej podstawowy rytuał, rytuał trzech płynów, który opiszę w części poświęconej praktyce. Świątynia dostrzega jednak, że wraz z komplikowaniem się systemu społecznego, metody tłumienia i wypierania ludzkich pragnień mnożą się i nabierają większej subtelności.
"Z upływem czasu kontrola społeczna staje się tak subtelna, że aż prawie nie zauważalna, prawie genetycznie dziedziczona. Jej moc polega na tym, że nawet ludzie, którzy nią władają, nie są świadomi tych procesów. Kontrola jest niewidzialna. Czas jest niewidzialny. Kontrola potrafi tak przesłonić jednostce percepcję rzeczywistości, że staje się ona jednoraka. Staje się rzeczywistością, wobec której nie ma pytań. Rzeczywistością, która nie jest w stanie nawet sformułować języka umożliwiającego zadawanie pytań, zmierzających ku odsłonięciu prawdy.
W wieku schyłkowym i przejściowym musimy odnaleźć język. Drogę wyjścia z rogu, w który zapędziła nas historia. Umysł ludzki musi się rozwijać, musi wykonać kolejny krok w procesie ewolucji. Pozostaje nam rozwinięcie ukrytych neurologicznych mocy bądź prawdziwa zagłada naszego gatunku. To walka o przetrwanie. Dzięki eksperymentom, dzięki poznawaniu tych ukrytych mocy, dzięki wizjonerskiemu zastosowaniu nauki i technologii, dzięki integracji doświadczenia, obserwacji i ekspresji, możemy oddawać sobie cześć" ("Grey Book", s. 22).
Celem Świątyni jest zatem przywrócenie jednostkom wiary w siebie, stworzenie płaszczyzny porozumienia, na której mogłyby one dążyć do maksymalizacji własnych pragnień i odwarunkowywać wyuczone wzory myślenia, postrzegania, odczuwania i postępowania. Indywidualizm i samo- refleksyjność przeciwstawiane są posłuszeństwu normom społecznym i mechanicznemu odtwarzaniu nauczonych zachowań. W systemie ideowym Świątyni istnieje bardzo poważny rozdźwięk między wiarą w potencjał ludzki a niechęcią wobec aktualnego stanu życia społecznego. Z tego względu antynomijność Świątyni ma charakter idealistyczny i wsparta jest przekonaniem, że możliwe jest zbudowanie społeczności ludzkiej, w której indywidualizm jednostek znajdowałby się w harmonii z celami grupowymi.
Teksty ideowe Świątyni często posługują się metaforą "plemienia" dla zobrazowania formy, w jakiej przejawia się jej działalność. Plemię to ma się odznaczać, zdaniem jego twórców, wspólnotą przekonań co do konieczności przejęcia przez jednostki odpowiedzialności za własne życie. A zatem jedynym obowiązującym w nim nakazem jest obowiązek samodoskonalenia się i dzielenia się z innymi członkami plemienia swoją wiedzą i umiejętnościami. Wymagania nakładane na jednostki wstępujące do Świątyni znakomicie wyraża jej "deklaracja ideowa" zapisana w "Szarej Książeczce":
"Zaangażowanie się w Świątynię Młodzieży Psychicznej wymaga aktywnej jednostki, poświęconej ustanowieniu funkcjonalnego systemu magiji oraz nowoczesnej filozofii pogańskiej, bez odnoszenia się do mistyfikacji, bogów i demonów. System ten opiera się na rozpoznaniu ukrytych mocy mózgu ludzkiego (neuromancji) połączonym z praktykowaniem niewinnej seksualności zogniskowanej na strukturach woli (sigilach). Magia pozwala jednostkom realizować swoje marzenia oraz maksymalizuje ich potencjał. Jest przeznaczona dla tych, którzy posiadają tyle odwagi, by dotknąć siebie. Integruje wszystkie poziomy myśli podczas pierwszych kroków ku ostatecznemu zanegowaniu kontroli i strachu. Naszym celem jest czujność - Naszym wrogiem jest sen bez marzeń" ("Grey Book", s. 23).
Z tej deklaracji wynika, że jednostka przystępująca do Świątyni Młodzieży Psychicznej podejmuje praktykę magiczną mającą niewiele wspólnego z tradycyjnym, socjologicznym pojmowaniem magii. Magia jest tutaj techniką psychoanalityczną i motywacyjną. Ma służyć rozpoznawaniu fałszywych pragnień jednostek i rozwijaniu woli realizowania ich prawdziwych pragnień, czyli takich pragnień, które uświadamiane są dopiero w wyniku głębokiej auto- psychoanalizy.
Oto jak wyraża to następny tekst ideowy Świątyni:
"Człowiek jest ze swej istoty robotem. Posiada zestaw programów nałożonych na niego jeszcze przed narodzinami. Jego wszystkie uczynki powinny być napełnione namiętnością. Powinien wznieść się ponad pułapki nastawione nań przez społeczeństwo. Włączenie się do Świątyni ma charakter czysto pozytywny i aktywny, zgodnie z przekonaniem: "Nie chcę wieść bezsensownej egzystencji, poddawać się stałej, nic nie wnoszącej indoktrynacji społecznej". [...] Społeczeństwo tak często przerabia ludzi na płaskie, jedno-wymiarowe osoby (przystosowane społecznie i podatne na kontrolę). Świątynia dociera do źródła problemu, wymagając od nas szczerego odkrywania naszych najskrytszych potrzeb, oczekiwań i pragnień, uświadamiania ich sobie w nadziei na przełamanie społecznego łańcucha kontroli.
Udział w Świątyni wynika z zainteresowania potencjałem umysłu ludzkiego, wiedzą tłumioną przez ludzi władzy. [...] Uczy się nas traktować państwo jako instytucję, na której można polegać. Napełniamy sobie umysły wcześniej przygotowanymi ideologiami pozwalającymi unikać indywidualnego myślenia, tworzącymi społeczeństwo martwych, znudzonych, apatycznych ludzi. Świątynia sprzeciwia się temu procesowi, zwalczając wszelkie przejawy warunkowania i dążąc do ujawniania się prawdziwych jaźni jednostek. Działaniu temu towarzyszą badania wykazujące przenikliwość "społeczeństwa spektaklu" (http://csbh.mhr.net/~dsprague/newthr/topyis.txt).
W "ideologii" Świątyni wyraźnie funkcjonuje krytyczna myśl społeczna wywodząca się z sytuacjonistycznej analizy "społeczeństwa spektaklu" (Debord 1983). Świątynia, zgodnie z baumanowską charakterystyką społeczności postulowanej, wyraźnie definiuje swojego przeciwnika, którym jest "władza". Nie jest to wszakże przeciwnik na miarę dziewiętnastowiecznego rządu, którego działacze anarchistyczni pragnęli obalać przy pomocy aktów terroru i agitacji w zakładach pracy. "Władza" w filozofii Świątyni przypomina raczej foucaultowską koncepcję władzy rozproszonej, władzy uwewnętrznionej w jednostkach (Foucault 1993). Jest to prędzej freudowskie "superego" niż rząd, który należy obalić, a protest Świątyni przypomina bardziej bunt "libido", aniżeli rewolucyjne zapędy dziewiętnastowiecznych anarchistów. Dlatego działalność Świątyni skupia się na poszukiwaniu technik desocjalizacyjnych, umożliwiających odwarunkowywanie uwewnętrznionej kontroli społecznej. Symbolika Świątyni Młodzieży Psychicznej stanowi połączenie artystycznej fantazji jej członków z symbolami zaczerpniętymi z różnych kultur. Można pokusić się nawet o twierdzenie, że tworzenie symboli wchodzi w skład praktyk Świątyni, ponieważ sigile wypracowane podczas praktyk grupowych automatycznie stają się symbolami ruchu. I tu znowu króluje zasada ambiwalencji i arbitralności, ponieważ żaden z symboli poza jednym, "krzyżem psychicznym", nie posiada mocy symbolu reprezentującego ruch, a im więcej znaczeń można odczytać z symbolu, tym jest on bardziej cenny. Jedynie "krzyż psychiczny", widniejący na wszystkich wydawnictwach Świątyni Młodzieży Psychicznej, stanowi znak rozpoznawczy Świątyni jako antynomijnego ruchu kultowego. "Krzyż psychiczny" składa się z jednej linii pionowej oraz trzech linii poziomych, z których środkowa jest mniejsza od pozostałych. Nie posiada wyraźnego znaczenia, ponieważ twórcy Świątyni w wieloznaczności dopatrują się swobody interpretacyjnej. Znaczenie nadają mu ludzie utożsamiający go z różnymi przedstawieniami. Jedna z interpretacji "krzyża psychicznego" powiada, że stanowi on połączenie figury przedstawiającej ego z figurą negującą ego. Dla niektórych oznacza on przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, której osią jest człowiek. Dla innych jest to dawny, alchemiczny symbol oznaczający "bardzo trującą" substancję. Jeszcze inni traktują go jako krzyż antypapieski, ponieważ w krzyżu papieskim linia środkowa jest najdłuższa. "Krzyż psychiczny" ma zatem sugerować antydogmatyzm i antyautorytaryzm, a więc przeciwieństwo tego, co w oczach członków Świątyni prezentuje kościół katolicki (http://csbh.mhr.net/~dsprague/newthr/topyis.txt). Ma być też swoistym odbiornikiem pragnień członków Świątyni, jej "anteną", na której skupia się wola poszczególnych jednostek. Z tej również przyczyny przypomina swoim wyglądem antenę telewizyjną, przez co przypomina również o zainteresowaniach Świątyni środkami masowego przekazu.
Niezależnie od tych wszystkich "odczytań", "krzyż psychiczny" służy głównie za znak firmowy Świątyni Młodzieży Psychicznej, który ma prowokować i zmuszać do myślenia. Świątynia posługuje się również wieloma innymi symbolami, które podejmuje z różnych tradycji religijnych (i nie tylko), nadając im często odmienny kontekst, a przez to i znaczenie. Najchętniej stosowanymi symbolami są te, które wywodzą się z innych antynomijnych nurtów religijnych, bądź też stanowią wyobrażenie postawy antynomijnej. Z tradycji hinduistycznej członkowie Świątyni Młodzieży Psychicznej wywodzą symbolikę bogini Kali, w której dopatrują się motywu wyzwolonej seksualności kobiecej. Dlatego kobiety przynależące do Świątyni nazywane są imieniem Kali. Z symboliki okultystycznej Świątynia Młodzieży Psychicznej powołuje się często na symbole pochodzące z systemu religijnego Aleistera Crowleya, np. symbol BABALON - wielkiej nierządnicy Babilonu oraz Bestii - antychrysta (są to odpowiedniki Sziwy i Siakti w systemie hinduistycznym).
W symbolice Świątyni Młodzieży Psychicznej ważną rolę odgrywają także symbole zwierząt, które uosabiają indywidualizm i inteligencję. Amerykańscy członkowie Świątyni nazywają się kojotami, zaś chętnie przywoływanym symbolem zwierzęcym jest wilk. W mitach religijnych kojot i wilk pełnią często rolę zwierząt prowokujących przemianę. Może to być przemiana osobista lub też obejmująca cały świat, jak w przypadku wilka Fenrisa, który w mitach skandynawskich jest apokaliptyczną bestią połykającą świat. Wydaje się, że stosunek Świątyni do symboli, a może nawet i cały charakter tego ruchu kultowego najlepiej obrazuje często pojawiająca się w tekstach i grafikach Świątyni symbolika liczby 23. Liczba 23 posiada wiele odniesień kabalistycznych, ale przede wszystkim jej pojawianie się w różnych, dziwnych okolicznościach stanowi ulubiony motyw literacki takich pisarzy jak William S. Burroughs, Robert Anton Wilson, Robert Shea. Członkowie Świątyni powiadają za nimi, że liczba 23 oznacza koincydencje, czyli zaskakujący zbiegi wydarzeń. Świątynia stara się funkcjonować na zasadzie takich zaskakujących zbiegów wydarzeń, raczej przejawiać się aniżeli funkcjonować jako organizacja. Takie podejście wynika z myśli sytuacjonistycznej, zgodnie z którą jedną z najpotężniejszych broni systemu kontroli społecznej jest nadawanie miana zjawiskom społecznym. Zjawisko społeczne, które zostanie rozpoznane przez system kontroli społecznej, może zostać natychmiast przezeń inkorporowane. Liczba 23 ma zatem symbolizować anty-strukturę, stan "Ani-Ani" w myśli Austina Osmana Spare, ale jednocześnie posiada wiele uchwytnych znaczeń. Przede wszystkim przedstawia ilość chromosomów, jakie jednostki przekazują swoim potomkom w genach. 23 sekundy potrzebuje krew, aby okrążyć cały organizm. Liczba 23 to również wyobrażenie sprzeczności: wody i ognia, życia i śmierci (http://csbh.mhr.net/~dsprague/newthr/topyis.txt). W połączeniu sprzeczności wszakże, zgodnie z myślą taoistyczną, hinduistyczną i buddyjską dokonuje się unicestwienie świata zjawiskowego.
Członkowie Świątyni uznają prawo jednostek do posiadania indywidualnych symboli. W jednym z "przekazów" świątynnych, członkini Świątyni Młodzieży Psychicznej, Kali 505 powiada: "Mam takie poczucie, że rytuały i symbole pomagają wyzwalać coś w każdej jednostce. To coś opiera się na osobistym doświadczeniu i jest ze swej natury subiektywne. Dlatego sądzę, że ścisła klasyfikacja i definicja symboli może ograniczać grupę i jednostkę, jako że znaczenia zmieniają się w czasie. Uniwersalizm symboli przywołuje do istnienia uniwersalną Istotę, Boga, który znajduje się gdzieś na zewnątrz. A zatem przyjęcie uniwersalnych symboli wydaje się odpowiadać wierze w istotę zewnętrzną, podczas gdy postrzeganie siebie jako Istoty Najwyższej pozwala na subiektywność i zmienność znaczeń symboli" (http://www.irdg.com/mep/nni/1st53192.txt).
Uczestnicy Świątyni Młodzieży Psychicznej podzielają te przekonania. W ich podejściu symbole nie stanowią drogowskazów do świata niezmiennych idei, a przez to są zmiennym zależnymi od jednostkowych wyobrażeń. Dlatego Świątynia Młodzieży Psychicznej jest ruchem religijnym posiadającym tylko jeden stały symbol, "krzyż psychiczny", podatny na modyfikacje i różne interpretacje.
Świątynia Młodzieży Psychicznej posiada także swoich świętych i męczenników wśród postaci cieszących się złą sławą w opinii społecznej. Stanowi to element strategii prowokacyjnej Świątyni. Należą do nich: Charles Manson - domniemany inspirator rytualnego mordu na żonie Romana Polańskiego, Sharon Tate; Jim Jones - przywódca Świątyni Ludu, sekty chrześcijańskiej, której członkowie popełnili masowe samobójstwo; oraz Aleister Crowley i Austin Osman Spare - inicjatorzy nurtu anty-chrześcijańskiego w dwudziestowiecznym okultyzmie. Dużą estymą cieszą się w niej również samobójcy, jak Brian Jones - muzyk zespołu rockowego "Rolling Stone" oraz tacy ludzie pędzla i pióra, jak William S. Burroughs i Brion Gysin.

[a]     [b]     [c]     [d]     [e]     [f]         [bibliografia]