Ostatnio można usłyszeć lub przeczytać o zupełnie nowej dziedzinie nauki - memetyce. Szczególnie użytkownicy internetu mają możliwość spotkać się z wieloma informacjami na jej temat. Memetyka jest nowym sposobem badania zasad funkcjonowania ludzkiej kultury. Do jej powstania przyczyniły się osiągnięcia wielu dziedzin nauki. Zanim udzielę dokładnej odpowiedzi na pytanie: co to jest memetyka i czym się zajmuje, przyjrzyjmy się wpierw , jak doszło do jej powstania. W przeciągu ostatnich kilkudziesięciu lat w nauce zaszły znaczące zmiany. Najbardziej chyba spektakularnym wydarzeniem, o jeszcze nie do końca znanych konsekwencjach, które zrewolucjonizowało badania naukowe, to odkrycie w 1953 roku przez Francisa Cricka i Jamesa Watsona cząsteczki DNA - nośnika kodu genetycznego. Odkrycie to stworzyło podstawy do powstania nowej dziedziny nauki - biologii molekularnej. Kilkanaście lat później, w 1966 roku G.C. Williams wprowadził pojęcie genu na oznaczenie fragmentu nici DNA, która istnieje wystarczająco długo, aby stać się stabilną strukturą, na której poziomie działa dobór naturalny. Cząsteczka DNA to kwas dezoksyrybonukleinowy. Jest ona długim łańcuchem mniejszych cząsteczek zwanych nukleotydami. Podobnie, jak cząsteczki białek, które stanowią podstawowy budulec żywych organizmów są łańcuchami aminokwasów, tak cząsteczki DNA są łańcuchami nukleotydów. Istnieją tylko cztery rodzaje nukleotydów, zazwyczaj określanych jako: A, T, C i G. Warto wspomnieć, że w skład DNA wszystkich żywych organizmów wchodzą takie same nukleotydy. To, co odróżnia DNA poszczególnych organizmów od siebie to rozmaita sekwencja, w jakiej ułożone są nukleotydy. Sekwencje te tworzą określony zestaw instrukcji, które przy zachowaniu odpowiedniej kolejności i danych warunków z dużym prawdopodobieństwem doprowadzą do wytworzenia wszystkich cech żywego organizmu. Przy czym kod genetyczny, jakim jest cząsteczka DNA (genotyp) nie tylko posiada wpływ na budowę samego organizmu, ale też na jego sposób funkcjonowania w danym środowisku (fenotyp).
Odkrycie DNA spowodowało rewolucję w łonie nauk o żywych organizmach. Od tego momentu pojedynczy organizm przestał być głównym obiektem zainteresowania. Naukowcy swoją uwagę zaczęli koncentrować na genach. Wyselekcjonowanie podstawowej jednostki informacji biologicznej, jak można określić gen, stworzyło zupełnie nowy, odrębny paradygmat nauki. Biologia molekularna, genetyka populacyjna, socjobiologia, psychologia ewolucyjna, etologia oraz neurobiologia to dziedziny nauki, które łączy jeden i ten sam punkt widzenia na otaczający nas świat żywych organizmów. Tym punktem widzenia jest syntetyczna teoria ewolucji (neodarwinizm), synteza dziewiętnastowiecznego darwinizmu i dwudziestowiecznej genetyki.

Według neodarwinistów, życie nie jest efektem świadomej kreacji, lecz jedynie wynikiem spontanicznie powstałej miliardy lat temu mutacji w złożonych strukturach cząsteczek. Koniecznym warunkiem rozpoczęcia procesu ewolucji jest pojawienie się replikatora - cząsteczki zdolnej do autoreplikacji - tworzenia własnych kopii. (dziedziczność). Drugą jej cechą jest zmienność. Co jakiś czas w procesie replikacji następuje błąd. To właśnie przypadkowe, niewielkie zmiany w sekwencji cząsteczek, tzw. mutacje, umożliwiają proces ewolucji.
Jednak centralną zasadą ewolucji jest dobór naturalny. Należy pamiętać, że ewolucja ma zawsze miejsce w określonym środowisku i przy ograniczonych zasobach koniecznych aby proces replikacji mógł w ogóle nastąpić. Największe szansę na przetrwanie posiadają te replikatory, które zapewnią sobie jak największą ilość własnych kopii. Dobór naturalny wymusza konkurencję pomiędzy replikatorami, których nośnikami są geny, o ograniczone zasoby środowiska takie, jak np. energia i pożywienie, ale również stwarza konieczność jak najlepszej adaptacji do określonych warunków naturalnych. Wpływ środowiska (zmiana klimatu, temperatury, wielkości zasobów) sprzyja powstaniu, co raz to bardziej skomplikowanych i efektywnych maszyn przetrwania (survival machines) - żywych organizmów. Kompleksy genów skutecznie programują rozwój i funkcjonowanie każdego z organizmów, jedynie w kontekście warunków danego środowiska. Konkurencja między genami przyczynia się do powstania złożonych form życia, poczynając od prostych organizmów jednokomórkowych, a skończywszy, jak na razie, na bardzo wyrafinowanych organizmach wielokomórkowych, takich, jak: rośliny i zwierzęta. Selekcja naturalna sprzyja też pojawieniu się złożonych form rywalizacji i współpracy pomiędzy organizmami - różnych rodzajów społeczności zwierząt i ludzi.
Według zwolenników teorii ewolucji każdy złożony organizm jest jedynie skutkiem działalności genów i wzajemnego ich oddziaływania między sobą oraz środowiskiem. Jak twierdzi Richard Dawkins - twórca koncepcji samolubnego genu - żywy organizm jest produktem doboru naturalnego i stanowi maszynę przetrwania, która ma zapewnić genom najbardziej efektywną reprodukcję w danym środowisku.

Nie tylko biolodzy, ale również przedstawiciele nauk społecznych rozpoczęli tworzenie koncepcji i teorii wyjaśniających zachowania zwierząt i ludzi stosując pojęcia wypracowane na gruncie nowej teorii ewolucji, jak np.: dobór naturalny, dobór krewniaczy, altruizm odwzajemniony czy strategia ewolucyjnie stabilna . Zaczęli również czerpać inspirację z takich dziedzin jak teoria informacji, cybernetyka oraz teoria gier.
Jednym z pierwszych uczonych, który zastosował paradygmat neodarwinizmu do wyjaśnienia zachowań ludzkich był amerykański badacz mrówek Edward O. Wilson. W swojej książce pt. Socjobiology: The New Synthesis wydanej w 1975 roku, dokonał on syntezy struktury pojęciowej wypracowanej na gruncie biologii ewolucyjnej i genetyki populacyjnej, która swym zasięgiem objęła wszelkie formy życia społecznego, obecne w świecie zwierząt i ludzi. Monografia Wilsona dała podstawy nowej dziedzinie nauki, jaką jest socjobiologia. Sam Wilson spotkał się jednak z silną krytyką ze strony zarówno biologów, jak tradycyjnie nastawionych przedstawicieli nauk społecznych: wielokrotnie oskarżono go o prymitywny genetyczny determinizm. Wilson swoją nową koncepcją zdecydowanie przerwał obecny w naukach o człowieku pradawny dualizm gdzie natura została przeciwstawiona kulturze. Dla twórcy socjobiologii nie istnieje żadna jakościowa różnica między charakterem zjawisk społecznych i kulturowych a charakterem świata zwierząt czy nawet prostych organizmów. Różnica ta ma jedynie charakter ilościowy.
Socjobiologia nie jest jednak prostym determinizmem genetycznym. Warto pamiętać o tym, że chociaż geny posiadają wpływ na rozwój i funkcjonowanie organizmu to im bardziej złożony organizm tym wpływ działania programu zakodowanego w DNA staje się co raz bardziej elastyczny. Zatem tak złożone organizmy jakimi są zwierzęta czy ludzie nie stanowią sztywno reagujących automatów. Kod genetyczny nie przewiduje wszystkich możliwych sytuacji z jakimi spotkać możemy się w swoim życiu, a szczególnie w jego aspekcie społecznym. Można powiedzieć, że geny stanowią jedynie mniej lub bardziej dokładny przepis na ciasto. Z drugiej jednak strony, jesteśmy skutkiem trwania długiego procesu ewolucji. Podlegamy zatem pewnym, utrwalonym przez działanie doboru naturalnego i najbardziej optymalnych dla pewnych sytuacji strategiom działań. Są to strategie, które podczas milionów lat ewolucji sprawdziły się umożliwiając maksymalizację zysku, a więc sukces rozrodczy osobnika, równoznaczny z sukcesem reprodukcji określonych genów. Socjobolodzy za neodarwinistami powiedzieliby, że są to tzw. strategie ewolucyjnie stabilne. Nie są one prostą receptą na sukces w każdej sytuacji. Stanowią jedynie modele zachowań niosące ze sobą duże prawdopodobieństwo zwycięstwa. Według Wilsona i również innych sojobiologów takimi strategiami są między innymi dobór krewniaczy (wzajemna pomoc i zachowania altruistyczne pomiędzy osobnikami spokrewnionymi, jak rodzice i dzieci) i odwzajemniony altruizm (wzajemna pomoc i altruizm pomiędzy osobnikami nie spokrewnionymi, jednak motywowana tym, że altruista może liczyć w przyszłości na rewanż). Te dwie strategie według socjobiologów są podstawą więzi społecznej w całym świecie zwierzęcym łącznie z człowiekiem.
Poważną inspiracją do interpretacji zachowań ludzkich z punktu widzenia biologii stały się również osiągnięcia innej dyscypliny naukowej - etologii, która zajmuje się badaniem zachowań zwierząt. Według etologów wiele zachowań, które można zaobserwować wśród zwierząt podobne jest do zachowań charakterystycznych dla człowieka.
Jednak chyba najbardziej twórczą próbą aplikacji paradygmatu neodarwinizmu do nauk społecznych stała się książka wspomnianego już wcześniej zoologa Richarda Dawkinsa. Według niego oprócz genów możliwe jest istnienie innych rodzajów replikatorów. W swojej książsce pt. The Selfish Gen wydanej pierwszy raz w 1976 roku, inspirowanej pracami takich biologów, jak: A. Weismann, W. D. Hamilton, J. Maynard Smith czy R. Trivers, obok twórczego wykorzystania metafory samolubnego genu, Dawkins wprowadził pojęcie memu. Tak, jak gen jest replikatorem, który stanowi główny budulec biosfery, mem jest repliktorem kreującym ideoosferę - ludzką kulturę. Tak, jak genotyp - określony zespół genów - przyczynia się do wykształcenia żywego organizmu, fenotypu, tak efektem działania memotypu - puli informacji zawartej w memach uczestnika lub grupy uczestników danej kultury - jest określony fakt społeczny, socjotyp. Pojęcie memu może rozwiązać wiele problemów teoretycznych z jakimi dotychczas borykali się socjobiolodzy. Nie chodzi tutaj o przyznanie racji zwolennikom tradycyjnych nauk o kulturze. Wręcz przeciwnie. Ewolucję można przyrównać do wciąż samonapędzajądzego się procesu, który powoduje wyłanianie się coraz to bardziej złożonych układów. Podlegają one tej samej logice działania, lecz jednocześnie odbywa się ono coraz to na innym poziomie złożoności. W pewnym punkcie ewolucji przekroczony zostaje pewien próg - w teorii chaosu znany pod nazwą punktu bifurkacji - gdzie replikacja określonych struktur w oparciu o dany rodzaj replikatora wyłania przypadkowo nowe struktury, które zaczynają się replikować korzystając już z innego typu replikatorów. Według Richarda Brodie powstanie memetyki może mieć istotny wpływ na życie społeczne porównywalny ze znaczeniem, jaki miało powstanie fizyki atomowej dla okresu zimnej wojny.

Nie uprzedzajmy jednak faktów. Przyjrzyjmy się dokładnie czym jest memetyka i czym się zajmuje. Zacznijmy od wyjaśnienia podstawowego dla memetyki pojęcia - pojęcia memu. Zdaniem Dawkinsa mem to podstawowa jednostka transmisji kulturowej czyli imitacji. Sama memetyka zaś według Richarda Brodie'go, stanowi naukę, która bada działanie memów: ich interakcje, replikacje i rozwój. Memetykę oprócz etologii i socjobiologii można uznać za jeszcze jedną próbę zredukowania złożonych zjawisk społecznych i kulturowych do zjawisk fizycznych. Różni się ona od tradycyjnych nauk o kulturze przede wszystkim tym, że zjawiska kulturowe próbuje wyjaśnić odwołując się do struktury i funkcjonowania ludzkiego mózgu. Oprócz pojęć stosowanych przez socjobologów memetyka używa wielu pojęć stosowanych przez takie nauki, jak: biologia molekularna, genetyka populacyjna, epidemiologia, neurobiologia, psychologia poznawcza, antropologia kognitywna oraz teoria informacji.
Memami rządzą te same zasady, które rządzą replikacją genów. Jednak proces replikacji memów ma odmienny charakter od procesu replikacji genów. Po pierwsze, w odróżnieniu od ewolucji biologicznej, ewolucja kulturowa przebiega o wiele szybciej. Po drugie, geny konkurują o zasoby środowiska naturalnego, memy zaś o zasoby pamięci ludzkiego mózgu. Punktem wyjścia dla ewolucji biologicznej było określone środowisko naturalne, które przyczyniło się do powstania pierwszych biologicznych replikatorów; punktem wyjścia ewolucji memetycznej jest ludzki mózg - bez wątpienia najbardziej wyrafinowany produkt ewolucji opierającej się na reprodukcji genów. Memy to na przykład melodie, idee, obiegowe zwroty, fasony ubrań, zasady dobrego wychowania, religie. Gwoli ścisłości należy pamiętać, że memem jest jedynie pewna określona jednostka informacji kulturowej, która podlega w miarę dokładnej replikacji. Zatem np. religia stanowiąca bardziej lub mniej zintegrowaną strukturę, na którą składają się wyobrażenia boga, określone rytuały i stosunki społeczne (wspólnota religijna) jest zespołem memów nie zaś pojedynczym memem. Memy replikują się na zasadzie szeroko pojętego naśladownictwa. Mam tu na uwadze przede wszystkim proces uczenia i zapamiętywania, który może odbywać się na wiele różnych sposobów. Może być skutkiem świadomego wysiłku z naszej strony aby nauczyć się określonego zachowania lub opanować pewną dziedzinę wiedzy, może być jednak wynikiem nieświadomego przyswajania obojętnych dla nas treści, jak na przykład przypadkowego obejrzenia reklamy w telewizji. Wówczas mamy do czynienia z zespołem memów, który zachowuje się podobnie, jak wirus. Zdaniem Richarda Brodie, wirusy umysłu inflirtują naszą psychikę, ponieważ doskonale przyswajamy sobie nowe pojęcia i informacje. Są przez nas kopiowane, kiedy porozumiewamy się z innymi ludźmi, co udaje się coraz lepiej. Wirusy umysłu wydają polecenia wprowadzając do naszych umysłów memy wpływające na zachowanie. I wreszcie szerzą się, kiedy zapoczątkowany przez nowe zachowania łańcuch zdarzeń dotrze do wolnego jeszcze od wirusów umysłu. Tu memetyka może skorzystać z aparatury pojęciowej wypracowanej przez inną dziedzinę wiedzy - epidemiologię. Przykładowo chcąc poznać ewentualny zasięg działalności wirusów umysłu - podobnie jak robią to emidemiolodzy, a ostatnio również programiści parający się układaniem programów antywirusowych - musimy zastosować określony model matematyczny. Model ten przewiduje rozwój choroby - zasięg działalności wirusa - na podstawie kilku parametrów. Dwa najważniejsze z nich to tzw. "współczynnik narodzin", który określa nam tempo w jakim rozprzestrzenia się dany wirus - np. przyrost liczby zwolenników pasty Blendamed (memem w tym przypadku jest opinia, że pasta Blendamed jest dobrą pastą) w określonej jednostce czasu oraz tzw. "współczynnik umieralności" określający tempo z jakim maleje liczba użytkowników innych past do zębów. Jeśli stosunek tych dwóch parametrów nie przekroczy pewnego progu krytycznego, to dana infekcja ma szansę szybkiego wygaśnięcia. Jednak im jest on większy, tym bardziej prawdopodobne, że dany wirus umysłu będzie się szybko rozprzestrzeniać. Działanie wirusa umysłu nie polega jedynie na sposobie przyswajania memów. Wirus umysłu to przede wszystkim dysfunkcjonalny dla reprodukcji genetycznej kompleks memów. Dobrym przykładem jest tutaj celibat. Strategia, która definitywnie potępia współżycie płciowe na pewno nie sprzyja replikacji genów.
Memetycy wyróżniają dwa rodzaje memów. Pierwszy rodzaj to memy, które rozprzestrzenią się bardzo szybko i jednocześnie funkcjonują przez krótki okres czasu. Drugim rodzajem są memy, które replikują się powoli jednak ich czas trwania jest bardzo długi.
Memy możemy również podzielić na trzy zasadnicze grupy: memy - kategorie, memy-strategie oraz memy-skojarzenia. Memy-kategorie sterują przede wszystkim naszą działalnością poznawczą. Są podstawowym budulcem koherentnych i spójnych wewnętrznie modeli opisu świata. Memy-kategorie są zbiorem pojęć, rozmaitych klasyfikacji i typologii, ale również są to rozmaitego typu racjonalizacje i określone uzasadnienia, jakich używamy aby usprawiedliwić nasze postępowanie. Memy-strategie sterują przede wszystkim naszym zachowaniem, stanowią różne modele zachowań i interakcji społecznych. Ich skuteczność wynika z założenia, że określone zachowanie przyniesie oczekiwany skutek. Memy-skojarzenia są rodzajem memów mających wpływ na nasze emocje. Stanowią matrycę według, której inne rodzaje memów przybierają stabilną w czasie strukturę. Przyswojenie memu-skojarzenia sprawia, że pojawienie się jednego obiektu wyzwala natychmiast odpowiednią myśl albo uczucie. Jeśli nowo powstały mem prowadzi do zmiany zachowania, może zostać przekazany do innego umysłu.
Istnieje cały szereg rozmaitych strategii zarażania i uodporniania na działanie memów. Każda strategia sprzyjająca replikacji określonych memów ma na celu zwiększenie prawdopodobieństwa zarażenia się nimi. Dobrymi przykładami takich strategii są np. mechaniczny podział danej społeczności na "swoich" i "obcych", strach przed śmiercią, pragnienie władzy czy poczucie wspólnoty. Inną skuteczną strategią tego typu są slogany używane w reklamach lub będące podstawowym elementem ideologii społeczno-politycznych. Każda dobra strategia infekowania memami używa też tzw. ododparniaczy (immunodepresantów). Są to dowolne czynniki mające za zadanie obniżyć odporność memetyczną danej osoby. Najczęściej spotykane ododparniacze to m.in: podróżowanie, wyczerpanie psychiczne i emocjonalne, techniki prania mózgu, utrata domu lub bliskich, szok kulturowy, stres związany z odosobnieniem (np. pobyt w szpitalu), paranoja, natarczywe powtarzanie przekazu, ufanie autorytetom, stan hipnozy. Warto pamiętać, że rekrutacja do różnego rodzaju sekt zwykle odbywa się na lotniskach i dworcach ponieważ sytuacja w jakiej znajdują się podróżni sprzyja działaniu wielu ododparniaczy naraz. Inną skuteczną strategią zarażania memami jest tzw. mimikra. Polega ona na naśladowaniu przez mem semiotyki innego memu o dużej skuteczności. Pseudonauka (kreacjonizm, astrologia, ufologia), pseudobunt (heavy metal), pseudokult (Amway) to jedne z wielu przykładów skutecznie stosowanej strategii mimikry.
Replikacji memów sprzyja także stosowanie takich taktyk, jak: groźba, haczyk i przynęta. Groźba to jeden z wielu możliwych memów najczęściej wchodzący w skład całego większego ich kompleksu, który zachęca do ścisłego przestrzegania określonych zasad lub wyznawania ściśle ustalonych dogmatów. Spotkać się można z nim w wielu religiach pod postacią ostrzeżenia przed potępieniem lub w formie ekskomuniki. Haczyk jest określonym rodzajem memu, który skłania nas do przyswojenia całego zespołu podobnych jemu memów. Jego działanie jest najbardziej skuteczne wtedy gdy wyrażony jest nie wprost, ale logicznie wynika z zawartości pozostałych memów zespołu. Na podobnej zasadzie funkcjonuje tzw. przynęta, która jest składnikiem całej struktury memów. Jej zadanie polega na jak najlepszym uzasadnieniu powielenia owej struktury memetycznej, choć nie zawiera w sobie bezpośredniej do tego zachęty. Wyznawcy wielu religii ulegają jej pod postacią obietnicy zbawienia po śmierci. Podobnie konsumenci kupują dany produkt ponieważ skuszeni zostali obietnicą zawartą w jego reklamie.
Z drugiej strony możemy spotkać się z różego typu środkami, które mają na celu podwyższenie naszej odporności na zarażenie danymi memami. Jednym z nich jest zastosowanie tzw. szczepionki memetycznej. Pozwala ona danemu osobnikowi na stykanie się z określonymi memami, bez ryzyka zarażenia się nimi. Należy pamiętać, że każdy zespół memów zawiera w sobie taką szczepionkę dla ochrony przed konkurencyjnymi memami. Przykłady szczepionki memetycznej to: wiara, lojalność, sceptycyzm lub tolerancja. Według Richarda Brodie dobrą szczepionką memetyczną jest także poznanie zasad funkcjonowania memów, innymi słowy poznanie memetyki. Wówczas ulegamy zarażeniu przez tzw. metamemy - memy pozwalające nam poznać naturę ewolucji memetycznej. Efektem skutecznej strategii infekcji memów mogą być różne postacie memobotów czy memoidów. Memobot (inaczej robot memetyczny) to jednostka, której istnienie poświęcone jest całkowicie na rozpowszechnianiu memu lub całego zespołu memów. Stanowi ona idealny nośnik dla różnego typu agresywnych i autorytarnych w swojej wymowie idei i przekonań. Jej działanie skoncentrowane jest na mechanicznej i nieustannej replikacji memów. Memobotami określić można świadków Jehowy, wyznawców ruchu Hare Kriszny czy Scjentologii. Z kolei memoid to nosiciel memów, który został zainfekowany nimi do tego stopnia, że jego własne przeżycie przestaje mieć dla niego znaczenie. Można powiedzieć, że wyznawcy Jima Jonsa, japońscy kamikaze, terroryści islamscy to przykłady niebezpieczeństw związanych z funkcjonowaniem memoidów. Należy pamiętać o tym, że nie każdy memobot jest memoidem, zaś nie każdy nosiciel memów stanowi przykład memobota lub memoida.

Istnieje jednak mały szkopuł. Dla memetyków głównym problemem jest udzielenie odpowiedzi na zasadnicze pytanie: co jest nośnikiem memów. Genetycy i socjobiolodzy mają pewność, że takim nośnikiem genów jest cząsteczka DNA. Inspirator całego zamieszania Richard Dawkins twierdzi, że nośnikiem memów jest ludzki mózg ale oprócz tego mogą być nimi: zadrukowany papier lub dyskietka zawierająca informacje. Nie precyzuje jednak dokładnie, jaki element mózgu jest odpowiedzialny za utrwalenie i zachowanie memów. Zatem coraz częściej memetycy spoglądają z utęsknieniem na wyniki badań jeszcze innej dziedziny nauki - neurobiologii. Dziedziny, która - czerpiąc z dokonań biologii molekularnej - bacznie obserwuje funkcjonowanie tego najbardziej złożonego i skomplikowanego produktu ewolucji jakim jest mózg.
Każdy mózg składa się z neuronów. Neuron stanowi rodzaj asymetrycznej komórki, która zbudowana jest: z długiej, pojedynczej wypustki, zwanej aksonem oraz szeregu mniejszych, krótszych rozgałęzień, zwanych dendrytami. Zarówno akson, jak i dendryty zakończone są synapsami - trwałymi strukturami przypominającymi swoim kształtem małe kolbki. Stanowi ona połączenie każdego dendrytu z innym dendrytem lub aksonem. Jednak wypustki neuronów nie przylegają do siebie, ponieważ pomiędzy synapsami istnieje niewielka szczelina nazywana przez neurobiologów szczeliną synaptyczną. Neurony posiadają zdolność wytwarzania i przewodzenia niewielkich impulsów elektrycznych. W momencie gdy impuls elektryczny dociera do szczeliny synaptycznej ulega on zamianie na sygnał chemiczny, który przekazywany jest w postaci wielu różnych związków chemicznych określanych neurotransmiterami. Następuje wówczas tak zwana nerotransmisja - swoista forma przekazania informacji. Wiele różnych czynników (siła depolaryzacji, stężenie neurotransmiterów w szczelinie synaptycznej itd.) posiada wpływ na to, czy sygnał zostanie przekazany dalej czy też zostanie wygaszony. Pamiętając o tym, że ludzki mózg zawiera około sto miliardów neuronów, zaś liczba możliwych stanów, w jakich może on się znajdować większa jest od łącznej liczby wszystkich atomów wodoru w całym wszechświecie, nic zatem dziwnego, że wielu naukowców twierdzi, że dokładne poznanie jego struktury i sposobu jej działania jest wystarczające do wyjaśnienia wszystkich znanych nam zjawisk psychicznych.
Znany jest paradoks mechanizmu pamięci długotrwałej, który polega na tym, że kompleksy synaps istnieją o wiele krócej niż niektóre wspomnienia. Okazało się jednak, że poszczególne neurony posiadają zdolność odtwarzania w zupełnie innym miejscu mózgu własnych połączeń. Zatem mózg przypomina wciąż ulegający autoreplikacji organizm. Synapsy tworząc rozległe kompleksy mogą stanowić punkt wyjścia dla badań w poszukiwaniu nośnika memów. Memetyka stała by się wówczas następną z kolei po chemii i biologii oraz biologii molekularnej i genetyce ewolucyjnej syntezą na łonie nauk przyrodniczych, która polegałaby na syntezie socjobologii i neurobiologii.